Na een jaar hier heb je ongeveer kennis gemaakt met alle facetten van The American Way of Life. Maar geen leven zonder geld dus dat is iets wat minimaal 1 apart hoofdstuk verdient.
FlappenHet is erg genoeg dat we onze gulden (die ik graag als voorbeeld gebruik hoe geld er kan uitzien) kwijt raken aan de EURO al was het maar om onze MONOPOLY-achtige kleurtjes . Tenminste dat is wat iedereen hier zegt als je ze Nederlands geld laat zien. Nee, dan het Amerikaanse geld. Allemaal eender, al kwam ik er na een paar weken achter dat er warempel verschillende hoofden op verschillende biljetten stonden. Dezelfde kleur (groen en zwart), dezelfde afmeting, hetzelfde saaie ontwerp.Blinden en slechtzienden kunnen geen geld gebruiken want er is geen enkele manier waarop je het een van het ander kunt onderscheiden. Geen Nederlandse blindentekens of iets in die richting.
En dan de fraudegevoeligheid: een lachertje ! Wij horen regelmatig op TV
dat er weer een paar duizend valse briefjes in omloop zijn gebracht die John
in zijn achtertuin had gedrukt en wat niet opviel totdat iemand er goed naar
ging kijken. Vorige week nog bleek een studente wat biljetten te hebben gemaakt
op schoool; lucratieve business ! Vanwege deze simpel na te maken biljetten wordt
er in een winkel regelmatig "versierd": met andere woorden er wordt met een viltstift
een streep op het biljet gezet. Ik vraag me nog steeds af wat voor goed dat doet
behalve dat de bank dan kan zeggen dat deze of gene winkel valse biljetten heeft ontvangen !
Het toppunt is als ze je telefoonnummer op het biljet zetten. Dat betekent dat
jij opeens persoonlijk verantwoordelijk bent voor het geld dat je uitgeeft. Als je
geluk hebt kun je dus biljetten in handen krijgen met allerlei kleuren strepen (zwarte
merkstift is overigens favoriet) en genoeg telefoonnummers om een dating-service te beginnen.
Een groot aantal mensen heeft nog nooit van een portemonnee gehoord. Ze slepen constant met stapeltjes biljetten of liever hebben een money-clip om alles bij elkaar te houden.
ChangeAangezien 1 dollar een biljet is, zou je zeggen dat je geen last hebt van bulkende portemonnees met kleingeld. MIS ! We hebben hier nog steeds het fenomeen centen en dat is genoeg om minimaal de helft van de bevolking regelmatig aan de drank te brengen. Niks is zo vreselijk als een hele beurs met niks, allemaal centen. Wij keren regelmatig al het kleingeld op de counter en gooien de helft in een spaarpot. De meeste mensen staan bekend als rinkelaars, zij dragen hun kleingeld los in hun zak, heel irritant. De bijnamen voor de diverse munten:
Voor de mensen die dit niet kunnen onthouden, ik gebruikte in het begin het liedje : Pennie for your thought als ezelsbruggetje. Er bestaat wel een dollar munt maar die ligt in de kast bij alle verzamelaars.
Bank/GiroOke, onnodig te zeggen: giro bestaat hier niet ! We hebben miljoenen banken en ze leveren allemaal dezelfde ouderwetse service ! Laat ik dat vooral even uitleggen:
Alle rekeningen die je hier krijgt worden met checks betaald. (en ik me maar verwonderen waarom we zoveel checks kregen ). Er is nu gelukkig een optie bij gekomen: online banking, maar helaas zijn er een groot aantal bedrijven die dit niet accepteren, terug naar de oertijd dus. Je krijgt maandelijks een rekening (als je iets automatisch af wil laten schrijven kost dat een paar dollar extra per keer !) en die moet je dan weer samen met een check in een envelop naar het bedrijf dat de rekening stuurde. Het allerergste is dat je die enveloppen moet frankeren, niks gratis giro-enveloppen. Je kunt de rekeningen ook betalen bij supermarkten en service punten en dan vragen ze daar extra geld voor. Met andere woorden, hoe raar het ook klinkt, als je je rekening wil betalen wordt je gestrraft met extra kosten als porto of processing fees ! Dan is er nog de optie om niet het hele bedrag maar een deel te betalen. Je kunt dan het bedrijf als een soort credit-card gebruiken en ze rekenen dan gewoon rente (dat is handig als je al je andere credit cards al hebt gemaximaliseerd).
2. Geld halen en betalenWe zijn wel al ingetreden tot het electronische tijdperk, maar slechts voor een deel.
De meeste banken hebben een ATM/debit card. ATM staat voor Automated Teller Machine ofwel
pinautomaat. Behalve geld afhalen kun je met deze automaten ook geld cash storten (ik
vertrouw dat echter voor geen meter), of rekeningen (met checks) betalen door het
betreffende in een envelop in een opening in de machine te mikken. Mij niet gezien !
De debit card betekent een pinpasje dat direct het geld van je rekening afschrijft.
Meestal drukken ze ook nog een credit card logo af zodat sommige winkels denken dat
je met credit card betaalt. Als je geld haalt bij een andere bank dan je eigen: kassa,
dan moet je minimaal 3 dollar extra betalen. Betalen in winkels is gelukkig gratis.
Sommige mensen overdrijven het dan weer. Een aantal vrienden van ons hebben NOOIT cash
geld bij zich en betalen ALLES met een pasje, ook 50 cent voor een beker fris ! Wie is
hier nou gek ?
De minst leuke optie is om geld te halen bij de bank. Je vraagt je altijd af waarom de bank uberhaupt bestaat want met die achterlijke openingstijden zou je denken dat klantenservice niet bestaat. Bank gaat dicht om 4 uur en in het weekend is alles open behalve de bank!
3 SalarisDit is het allerleukste vind ik. Wij hebben geluk, ABS heeft dezelfde bank als wij (of andersom het is maar hoe je het bekijkt) en dus kunnen wij gebruik maken van een zeer speciale service: automatisch storten ofwel direct deposit ! Het verwondert me dat ze daar nog niks extra's voor vragen. Nee, vergeleken met de meeste mensen is dit luxe. Als je een keer op vrijdag een slecht humeur wil krijgen moet je proberen om je salaris (wordt met een check bij je bureau afgeleverd) op die dag bij de bank te innen. Geschatte wachttijd: 1/2 uur, je kunt je boterhammen maar beter meenemen. Je krijgt iedere 2 weken salaris dus als je geen direct deposit hebt kun je iedere 2 weken van dit geweldige systeem genieten. Wie weet leer je nog wel de man/vrouw van je dromen kennen in de rij, tijd genoeg.
4 SchuldenPraat met de gemiddelde amerikaan over hun debts (schulden) en je krijgt een goed idee van hoe het niet moet. De meeste mensen hebben meerdere credit cards die zelfs gebruikt worden voor het kopen van eten. Gemiddelde rente varieert van 6 tot 26 %. Verder koopt iedereen auto's, meubels en kleding op afbetaling; hebben ze nog een stuk of wat pasjes van grote winkelketens en het probleem wordt al duidelijk.: de gemiddelde Amerikaan betaalt per maand meer aan het afbetalen van zijn schulden dan aan andere dingen (hypotheek en huur niet meegerekend). Wij hebben een aantal vrienden die zich in een redelijk netelige situatie bevinden: nauwelijks 25 en nu al meer dan 20.000 dollar schuld omdat ze op hun 18e de geneugten van de credit-card en de personal loan leerden kennen. Mensen geloven ons niet als we zeggen dat we alle grote apparatuur (TV, wasmachine etc.) cash betaald hebben en dat we in Nederland geen schulden hebben. Wij vinden dat normaal, hier is het verdacht !
Voor alles moet je een credit-history hebben of wel een bewijs kunnen leveren dat je
een goede betaler bent. Een groot bedrag ineens is daarvan geen bewijs, nee, je moet
schulden maken en dan bewijzen dan je ze kunt afbetalen. Dat was dus een probleem toen
we hier arriveerden. We hadden helemaal niks alleen misschien het feit dat we niet
geregistreerd stonden bij het Bureau Kredietwaardigheid in Tiel, maar dat vonden ze
nog steeds raar. Dus we moesten iets doen dat totaal indruisde tegen alle principes:
SCHULDEN MAKEN om een credit history op te bouwen. Dat betekende een auto-lening
afsluiten terwijl we die best cash hadden kunnen betalen, en dingen met een credit-card
kopen. De enige kaart die we konden krijgen was er eentje via Marco's beroepsvereniging
met natuurlijk een gigantisch rentepercentage. Mijn impuls om alles meteen af te betalen
(dan hoef je tenminste geen rente te betalen) was geen optie. Als je een goede credit-history
wil hebben moet je gewoon het minimale bedrag per maand betalen om te bewijzen dat je een
regelmatig inkomen hebt. Wat is er mis met een kopie van mijn salarisstrook denk ik dan ?
Nu, na een jaar, zijn we bekend als goede betalers en zorg ik er dus voor zo snel
mogelijk alles af te betalen. Tenslotte hebben we nu een hypotheek en dat moet genoeg
bewijs van vermogen zijn !
Mijn minst favoriete onderwerp en aan het einde hiervan zul je weten waarom. Laat
ik eerst de voordelen opnoemen:
Dat werkt dus allemaal heel goed als je precies weet hoe het werkt. Helaas voor die
arme Nederlanders met hun inclusieve, geen aangifte nodig, systeem !.
Wat doen ze namelijk ? Je betaalt automatisch belasting bij je salaris. De hoeveelheid
belasting is afhankelijk van zogenaamde exemptions. Je krijgt een exemption per persoon
en een extra voor alle dependents zonder werk (huisman/vrouw en kinderen). Als je in
dienst komt lijkt het alsof dit een perfect systeem is nou, dit jaar moeten we 800 dollar
extra betalen, van het systeem klopt geen bal !!!
Sterker nog, het blijkt dat wij onze salarissen moeten laten bijstellen naar allebei
0 exemptions (terwijl de belastingdienst roept dat 2 minimaal is !) en dan moeten we nog
iedere pay-check iets extra's laten afhouden om te zorgen dat we volgend jaar geen
gigantisch bedrag moeten betalen voor 15 april. Gelukkig zijn we niet de enigen die hierin
getrapt zijn. Alle buitenlandse twee-verdieners zijn gigantisch geschrokken van wat ze moeten
betalen en sommigen moeten nu weer een lening afsluiten voor hun belastingschuld, je blijft je verbazen.